Weetjes





*Wist U, dat er acht nieuwe 'Einstein-ringen' zijn ontdekt door
een team astronomen uit Nederland en de VS. Zij hebben de grootste
aantal Einstein-ringen ooit gevonden.

Kromming van ruimte
Albert Einstein wist het al in het begin van de 20ste eeuw:
zwaartekracht bestaat niet, er is slechts sprake van een kromming
van ruimte rond een massief object. Met dit inzicht verrijkte
Einstein de wetenschap toen hij tussen 1905 en 1915 de algemene
relativiteitstheorie ontwikkelde.

Het verklaart tevens oorsprong van de term Einsteinring. Zo'n 'ring'
wordt gevormd als het licht van een extreem ver verwijderd
sterrenstelsel (enkele miljarden lichtjaren afstand van de aarde)
wordt afgebogen door de zwaartekracht van een ander, dichterbijstaand
stelsel, dat zich precies op de verbindingslijn met de aarde bevindt.

Ze zijn het meest visuele en spectaculaire voorbeeld van de kromming
van ruimte en tijd door massieve objecten als sterrenstelsels.
De zwaartekrachtlenzen vergroten en vervormen beelden van ver weg
staande objecten en werken dus als een soort optische lens.

Einstein dacht dat het effect nooit waargenomen zou worden omdat de
kans op het vormen van deze lenzen heel erg klein is, maar een eeuw
later zijn de waarnemingsmogelijkheden aanzienlijk verbeterd.

Zoektocht
In de tot nu toe grootste zoektocht (Sloan Lens ACS Survey, kortweg
SLACS) naar dit soort zeldzame systemen, zijn 19 nieuwe
zwaartekrachtlenzen ontdekt met behulp van de het
Sloan Digital Sky Survey (SDSS) en de Hubble telescoop.

Daarvan blijken acht echte optische Einstein-ringen te zijn.
Daarvan waren er tot nu toe maar drie bekend.

De voorlopige bevindingen van het Nederlands-Amerikaanse team, dat
onder leiding staat van de Groningse astronoom Lťon Koopmans en de

Harvard-astronoom Adam Bolton, worden volgens NOVA vanaf februari
2006 in drie artikelen gepubliceerd in The Astrophysical Journal.

Vorming sterrenstelsels
Het in kaart brengen van de nieuwe zwaartekrachtlenzen vergde forse
inspanningen van de astronomen. Door naar het lichtspectrum van bijna
200.000 sterrenstelsels te kijken die dankzij het SDSS werden
gevonden, hebben Koopmans en zijn collega's eerst alle mogelijke
zwaartekrachtlens-kandidaten geselecteerd. Vervolgens werden die met
de Hubble telescoop in veel groter detail bekeken.

De zwaartekrachtlenzen geven onder andere inzicht in de verdeling
van lichte (sterren en gas) en donkere materie in de
sterrenstelsels die als lens fungeren. Donkere materie is een
exotische vorm van materie, die 90 procent van alle materie in het
heelal vormt, en die astronomen alleen nog maar door hun
zwaartekrachtwerking hebben waargenomen.

Door deze donkere materie te bestuderen, hopen sterrenkundigen meer
te leren over hoe sterrenstelsels in het vroege heelal zijn gevormd
uit kleine concentraties materie.

(Free and more extensive translation to English)
November 17, 2005 Washington -- Astronomers have combined two powerful
astronomical assets, the Sloan Digital Sky Survey (SDSS) and NASA's
Hubble Space Telescope, to identify 19 new "gravitationally lensed"
galaxies. Among these 19, they have found eight new so-called
"Einstein rings," which are perhaps the most elegant manifestation
of the lensing phenomenon. Only three such rings had previously been
seen in visible light.
In gravitational lensing, light from distant galaxies is deflected on
its way to Earth by the gravitational field of any massive object that
lies in the way. Because of this light bending, we see the galaxy
distorted into an arc or multiple separate images. When both galaxies
are exactly lined up, the light forms a bull's-eye pattern, called an
Einstein ring, around the foreground galaxy.
Besides producing odd shapes, gravitational lensing gives astronomers
the most direct probe of the distribution of dark matter in elliptical
galaxies. Dark matter is an invisible and exotic form of matter that
has not yet been directly observed. By searching for dark matter in
galaxies, astronomers hope to gain insight into galaxy formation,
which must have started around lumpy concentrations of dark matter
in the early universe.
The newly discovered lenses come from an ongoing project called the
Sloan Lens ACS Survey (SLACS). A team of astronomers, led by
Adam Bolton of the Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics in
Cambridge, Mass., and Leon Koopmans of the Kapteyn Astronomical
Institute in the Netherlands, selected the candidate lenses from among
several hundred thousand optical spectra of elliptical galaxies in the
Sloan Digital Sky Survey.
The team was looking for clear evidence of emission from galaxies
twice as far from Earth and directly behind the closer galaxies.
They then used Hubble's Advanced Camera for Surveys to snap images
of 28 of these candidate lensing galaxies. By studying the arcs and
rings produced by 19 of these candidates, the astronomers can
precisely measure the mass of the foreground galaxies. These new
discoveries add significantly to the approximately 100 gravitational
lenses previously known.
"Being able to study these and other gravitational lenses as far back
in time as several billion years allows us to see directly whether the
distribution of invisible and visible mass changes with cosmic time,"
says Koopmans. "With this information, we can test the commonly held
idea that galaxies form from collision and mergers of smaller galaxies."
The initial findings of the survey will appear in the February 2006
issue of the Astrophysical Journal and in two other papers that have
been submitted to that journal.
As Albert Einstein developed his theory of general relativity nearly
a century ago, he proposed that the gravitational field from massive
objects could dramatically warp space and deflect light. But he
thought the effect was unobservable because the optical distortions
produced by foreground stars warping space would be too small to ever
be measurable by the largest telescopes of his time.


*Wist U dat mijn hondje (een Maltezer) ook Einstein heet en niet
alleen op hem lijkt met zijn wilde haardos en grote snor maar ook
erg intelligent is

Did you know that my doggy (Maltese) is also called Einstein and
not just because he looks a lot like him when you see his huge
hairgrowth en big moustache but he is also very intelligent.



*Wist U dat de "Sydney Funnel-webspin" (Atrax Robustus), de giftigste spin
ter wereld is. Zijn habitat is AustraliŽ. Hij komt vooral ook voor
in de stad Sydney, alwaar hij regelmatig slachtoffers maakt. Toch zijn
het geen dodelijke slachtoffers omdat er sinds 1980 een tegengif is
gevonden. Hij houdt van water en is daarom ook regelmatig bij zwembaden
waar te nemen. Hij kan zelfs een lange tijd onder water verblijven
door gebruik te maken van een luchtbel om hem heen om zo te kunnen
ademen en zo dan ook wel eens een slachtoffer maakt.

Did you know that the most deadly venomous spider in the world, the
"Sydney Funnel-webspider" (Atrax Robustus) is. Fortunately no men
is killed by its bite since 1980 because of the development of an
antivenom. Its habitat is Australia-Sydney, where it bites lots of
people and animals. It loves the water and therefor it is often seen
around swimmingpools. It can even stayunder water for a long time by
using an airbubble to breathe freely and then sometimes makes a victim
under water.


*Wist U dat een octopus drie harten heeft.

Did you know that an octopus has three hearts.


*Wist U dat een mug tanden heeft.

Did you know that a mosquito has teeth.


*Wist U dat "de tulp" en ook Sint Nicolaas oorspronkelijk uit Turkije vandaan komen.

Did you know that "the tulip" and also Saint Nicolaas originally are coming from Turkey.


*Wist U dat in ItaliŽ het getal "17" een ongeluksgetal is.

Did you know that in Italy the number "17" an unlucky number is.


*Wist U dat 20% van de Sahara woestijn uit zand bestaat.

Did you know that 20% of the Sahara desert exists of sand.


*Wist U dat de blauwe vinvis/Balaenoptera musculus (walvis) het grootste dier ter wereld is dat ooit heeft bestaan.

Did you know that the blue whale/Balaenoptera musculus is the biggest animal on earth that ever existed.


*Wist U dat blondines de meeste haren hebben op hun hoofd, namelijk zo'n 140.000 haren. Brunettes hebben er maar 110.000 en roodharigen hebben slechts gemiddeld 85.000.

Did you know that blondes are having the most hair on their heads, namely about 140.000 hair. Brunettes do only have 110.000 hair en the red-headed ones have even less, average about 85.000 hair.










Home
Terug naar Welkom